Niedożywienie wywiera znamienny wpływ na skuteczność leczenia onkologicznego zarówno chirurgicznego, jak i zachowawczego, a także na jakość życia chorych.

Leczenie żywieniowe jest ważnym elementem terapii onkologicznej. Rzetelna ocena stanu odżywienia przyniesie bardzo wymierne korzyści zdrowotne, a także finansowe.

Poradnictwo dietetyczne ma szerokie zastosowanie w onkologii: od profilaktyki pierwotnej po medycynę paliatywną. Optymalnym wyborem byłoby zaproponowanie porady dietetycznej każdemu pacjentowi w momencie rozpoznania choroby onkologicznej — bez względu na wyjściową masę ciała czy stan zaawansowania choroby.

W trakcie aktywnego leczenia większości chorych można proponować standardowy, zbilansowany jadłospis lekkostrawny o kaloryczności 25 kcal/kg masy ciała na dobę. Niemniej jednak duża grupa pacjentów może wymagać diet bezlaktozowych, niskotłuszczowych, ograniczenia podaży błonnika, cukrów prostych, rzadko diet bezglutenowych albo suplementacji różnych związków aktywnych w zależności od wskazań medycznych. W okresie aktywnego leczenia pacjenci mogą mieć wskazania do fortyfikacji żywności za pomocą zwykłych produktów spożywczych lub diet przemysłowych niekompletnych albo do stosowania wieloskładnikowych, zbilansowanych, doustnych, zazwyczaj płynnych diet medycznych (ONS, oral nutrition support/sip feeding) . Podstawową zaletą ONS jest skoncentrowanie kalorii i składników odżywczych w niewielkiej objętości, co w przypadku chorych ze znaczenie zmniejszonym apetytem może być sposobem na uzupełnienie odpowiedniej podaży energii i białka.

 

Sytuacje szczególne w leczeniu osób z chorobą nowotworową

Leczenie żywieniowe u chorych poddawanych leczeniu chirurgicznemu

Wsparcie żywieniowe należy stosować u chorych niedożywionych, chorych z dużym ryzykiem żywieniowym oraz tych, u których w ciągu 7–10 najbliższych dni nie będzie można podawać posiłków, które pokryją co najmniej 60% dobowego zapotrzebowania na składniki odżywcze przez 10–14 dni przed zabiegiem (nawet kosztem przesunięcia daty zabiegu). W okresie okołooperacyjnym należy stosować mieszaniny zawierające składniki immunomodulujące (arginina, kwasy tłuszczowe omega-3 oraz nukleotydy) bez względu na stan odżywienia u pacjentów: poddawanych rozległym zabiegom z powodu nowotworów w obrębie szyi (laryngektomia, faryngektomia), nowotworów jamy brzusznej (resekcja przełyku, żołądka oraz pankreatoduodenektomia).

Leczenie żywieniowe u chorych poddawanych radio- lub chemioterapii

U chorych poddawanych chemio- lub radioterapii należy prowadzić poradnictwo żywieniowe i podawać doustne suplementy pokarmowe w celu zwiększenia ilości przyjmowanego pokarmu oraz zapobiegania związanej z leczeniem utracie masy ciała. Takie postępowanie może niekiedy zapobiec przerwaniu leczenia, zwłaszcza u chorych poddawanych radioterapii z powodu nowotworów przewodu pokarmowego lub obszaru głowy i szyi. Wskazania do rozpoczęcia leczenia żywieniowego w czasie chemio- i/lub radioterapii są identyczne, jak w przypadku leczenia operacyjnego. Jeśli nowotwór powoduje zaburzenia połykania, a chory jest poddawany radio- lub chemioterapii, wówczas powinno się stosować żywienie dojelitowe przez zgłębnik lub przetokę odżywczą. U chorych z popromiennym zapaleniem błony śluzowej jamy ustnej i przełyku preferowaną metodą jest przezskórna endoskopowa gastrostomia (PEG, percutaneous endoscopic gastrostomy). W przypadku żywienia drogą dostępu sztucznego należy podawać jedynie diety przemysłowe.

Pozostałe artykuły