Każdy z nas chciałby jak najdłużej się cieszyć dobrym zdrowiem, by w pełni korzystać z życia. Od dawna wiadomo, że jednym ze sposobów na utrzymanie kondycji jest właściwe odżywianie. Profilaktyka ma o wiele szersze znaczenie w ochronie zdrowia, niż leczenie. Prewencja, czyli zapobieganie powstawaniu i rozwojowi choroby, stanie się bez wątpienia w niedalekiej przyszłości najważniejsza.

Profilaktyka jest szczególnie istotna w przypadku choroby nowotworowej. Powinniśmy zdawać sobie sprawę z tego, co nam szkodzi i w miarę możliwości tego unikać. Nie możemy wiele poradzić na zanieczyszczenie środowiska, w którym żyjemy, ale unikanie palenia tytoniu czy nadużywaniu alkoholu leży w naszej mocy. Tylko od nas zależy również, czy znajdziemy czas na kontrolne badania lekarskie. Są to rzeczy tak ważne, że nie wolno ich lekceważyć. Mamy również wpływ na jeszcze jedną, kluczową dla zdrowia sprawę- sposób odżywiania się.
Już w czasach przed naszą erą Hipokrates stwierdził, że pokarm powinien być zarazem lekarstwem. Współcześni uczeni dochodzą do takich samych wniosków. To co jemy, w znacznym stopniu warunkuje stan naszego organizmu. Ocenia się, że wpływowi odżywiania można przypisać ok 35% wszystkich nowotworów, zarówno jeśli chodzi o zanieczyszczenia żywności, dietę jak i zwyczaje żywieniowe.
Czynnikami ryzyka wynikającymi ze sposobu odżywiania są:
ogólna ilość kalorii, skład pożywienia, skażenie żywności i wody, nieprawidłowe przechowywanie oraz przygotowanie żywności.
Należy zatem przy wyborze owoców i warzyw kierować się ich gatunkiem i świeżością. Ponadto nie zaleca się spożywania peklowanych wyrobów mięsnych oraz produktów spożywczych konserwowanych azotanem. Przede wszystkim należy jednak skrócić czas gotowania i smażenia. Warto również ograniczyć spożywanie solonych potraw. Bardzo groźnym zanieczyszczeniem żywności jest skażenie pleśnią- aflaktoksyną. Powinniśmy wyrzucać spleśniałą żywność, jak również jej, zdawałoby się, zdrowe jeszcze kawałki, ponieważ pleśń nie zawsze jest możliwa do zauważenia.
Ponadto zaleca się znacznie ograniczenie spożycia podrobów, a zwłaszcza wątroby i nerek. Warto ograniczyć używanie sztucznych środków słodzących i stosować zamiast nich zamienniki cukru, np. fruktozę. Trzeba także unikać przechowywania żywności i płynów w opakowaniach plastikowych, a ugotowane jarzyny lepiej trzymać w lodówce.
Badania porównawcze nad sposobami odżywiania pozwoliły na wyodrębnienie grupy nowotworów dietozależnych.
Populacje, których dieta jest bogata w błonnik i witaminy, charakteryzują się niższą zachorowalnością na raka jelita grubego.
Ograniczenie ilości spożywania kalorii i tłuszczów może być pomocne w zapobieganiu nowotworom.
Witaminy i pierwiastki śladowe mają istotny wpływ na zmnniejszenie kancerogennego działania rakotwórczych substancji pochodzących z pożywienia lub z otaczającego środowiska. Szczególne znaczenie w zapobieganiu nowotworom złośliwym przypisuje się witaminom A, C i E (przeciwutleniacze).

Stwierdzono, że :

  • Beta-karoten- naturalny prekursor witaminy A (retinol) neutralizuje szkodliwe działanie wolnych rodników, które mogą przyczyniać sie do powstawania wielu chorób, w tym nowotworów. Działa to zapobiegawczo w przypadkach bardzo wczesnych okresów przednowotworowych. Zaobserwowano związek między występowaniem nowotworu płuc, żołądka i nosogardzieli, a niedoborem witaminy A.
  • Witamina C- antyutleniacz chroni komórki przed atakiem wolnych rodników, może przerwać lub ograniczyć proces tworzenia nitrozaminy w żołądku, a tym samym zmniejszyć ryzyko rozwoju raka żołądka.
  • Witamina E- chroni materiał genetyczny przed uszkodzeniem przez substancje rakotwórcze, ponieważ zmniejsza ilość nowych rodników w trakcie komórkowej przemiany materii.

Wszystkie powyższe dane wskazują, że niedobory niektórych witamin (A, C, E) mogą mieć szczególne znaczenie w odniesieniu do profilaktyki chorób nowotworowych, a ich brak może zwiększyć ryzyko rakotwórcze. Ponadto dowiedziono, że niedobór pierwiastków śladowych, takich jak selen, cynk, żelazo, magnez może także podnosić to ryzyko.
Stwierdzono, że selen wspomaga właściwości antyoksydantów, przez co pośrednio zapobiega uszkodzeniom komórek, błon komórkowych oraz kodu DNA. Do dziś ustalono tylko niektóre ogólne zalecenia odnośnie prewencji nowotworów, takie jak: zmniejszenie spożycia tłuszczów, i tłustego mięsa, zwiększenie spożycia świeżych owoców oraz warzyw. Wskazane byłoby zatem stosowanie na co dzień prostej zasady: 30-30-500-500.
Dziennie oznacza to: nie więcej niż 30% kalorii z tłuszczu, co najmniej 30g błonnika dziennie, 500g owoców i warzyw oraz 500ml (g) chudych produktów mlecznych, takich jak: kefiry, jogurty, chude mleko.
Choroby cywilizacyjne występują u coraz większej ilości osób, starajmy się więc wiedzieć o nich coraz więcej. Systematycznie próbujmy zmienić styl życia. Jeżeli zjemy na obiad zbyt tłuste
mięso, na kolację zjedzmy chleb gruboziarnisty, dużo jarzyn, zrewidujmy plan dnia, zrezygnujmy z ciastka. Jeśli palimy, znajdźmy nasz indywidualny sposób na rzucenie palenia; jeśli mamy nadwagę, pomyślmy z czego w jadłospisie moglibyśmy zrezygnować.

Współczesna medycyna, aby ratować nasze zdrowie i życie, potrafi zrobić wiele, ale jeszcze więcej zależy od nas samych.

Codziennie jedz co najmniej pięć porcji produktów zbożowych. Zawarta w nich skrobia dostarcza energii mięśniom, a błonnik ureguluje pracę jelit.
Cztery porcje warzyw i trzy owoców zaopatrzą Twój organizm w wystarczające ilości witamin i składników mineralnych, a także błonnika.
Dwie szklanki mleka dziennie zapewniają odpowiednią ilość wapnia a także dużo białka. Pozostałą ilość potrzebnego białka dostarcza jedna porcja ryby, drobiu, grochu, fasoli lub mięsa.
Zalecane są oleje roślinne i miękkie margaryny.

  • Dbaj o różnorodność spożywanych produktów.
  • Strzeż się nadwagi i otyłości, bądź aktywny ruchowo.
  • Produkty zbożowe powinny być dla Ciebie głównym źródłem kalorii.
  • Spożywaj codziennie co najmniej dwie duże szklanki chudego mleka. Mleko można zastąpić jogurtem, kefirem, a częściowo serem.
  • Mięso spożywaj z umiarem.
  • Spożywaj codziennie dużo warzyw i owoców.
  • Ograniczaj spożywanie tłuszczów, w szczególności zwierzęcych, a także wszelkich produktów zawierających cholesterol.
  • Zachowaj umiar w spożyciu cukru i słodyczy.
  • Ograniczaj spożycie soli.
  • Unikaj alkoholu

Pozostałe artykuły